Logo Trung tâm Ngoại ngữ Kỷ Nguyên Kiến Tạo KITATrung tâm Ngoại ngữ Kỷ Nguyên Kiến TạoKITAKiến tạo tri thức, dẫn lối tương lai

Phonics là gì? Có nên cho con học phonics?

5–8 tuổi5 phút đọcCó nguồn nghiên cứu

Con thuộc làu bảng chữ cái “A, B, C…” nhưng nhìn chữ cat vẫn không đọc ra? Đó là lúc phonics phát huy tác dụng.

⚡ Tóm tắt 30 giây
  • Phonics dạy con chữ nào phát ra âm nào, rồi ghép âm thành từ: /k/ – /æ/ – /t/ → cat.
  • Nghiên cứu cho thấy phonics giúp rõ ở kỹ năng nhận âm và ghép vần. Hiệu quả lên đọc hiểu thì chưa đồng đều.
  • Kết luận: phonics là chìa khóa để đọc ra chữ, nhưng con vẫn cần vốn từ và câu chuyện để hiểu điều mình đọc.
Phonics là gì
26chữ cái
~44âm trong tiếng Anh
15nghiên cứu được tổng hợp (Huo & Wang, 2017)

Vì sao tiếng Anh cần phonics?

Tiếng Việt viết sao đọc vậy. Tiếng Anh thì không: chỉ có 26 chữ cái nhưng có khoảng 44 âm, và một chữ có thể đọc theo nhiều cách. Chữ a trong cat, cake và car là ba âm khác nhau. Phonics giúp con nắm được các quy luật thường gặp, để khi gặp một từ lạ con có thể tự đọc thử thay vì đoán mò.

Nghiên cứu nói gì?

Năm 2017, hai tác giả Huo và Wang tổng hợp 15 nghiên cứu thực nghiệm (2000–2016) về dạy phonics cho học sinh tiểu học học tiếng Anh như ngoại ngữ. Kết quả:

  • Hiệu quả ổn định với các kỹ năng nền: nhận biết âm và đọc được cả những từ chưa gặp bao giờ.
  • Chưa đồng đều với việc đọc từ thật và đọc hiểu, mức cải thiện nhìn chung còn nhỏ.
  • Các tác giả cũng lưu ý nhiều nghiên cứu còn hạn chế về phương pháp.

Một nghiên cứu khác với trẻ 9–12 tuổi cho thấy sau 10 tuần học phonics kết hợp đánh vần, các em đọc thành tiếng và viết chính tả tốt hơn rõ rệt so với nhóm không học phonics.

Ý nghĩa với ba mẹ: phonics rất đáng học, nhưng đừng kỳ vọng “học phonics xong là đọc hiểu được”. Con cần đồng thời nghe nhiều, nói nhiều, đọc truyện nhiều để có vốn từ.

Hiểu lầm thường gặp

✗ Hiểu lầmHọc phonics xong con sẽ tự đọc hiểu sách tiếng Anh.
✓ Sự thậtPhonics giúp con đọc ra chữ. Còn hiểu được hay không phụ thuộc vào vốn từ và kinh nghiệm nghe.
✗ Hiểu lầmHọc càng sớm càng tốt, 3 tuổi đã phải học phonics.
✓ Sự thậtPhonics thường hợp nhất khi con đã quen âm thanh tiếng Anh và bắt đầu nhận mặt chữ, khoảng 5–7 tuổi. Trước đó, hãy ưu tiên nghe, hát và kể chuyện.

4 trò chơi phonics tại nhà

  1. Săn âm đầu: “Find something that starts with /b/!”, con chạy tìm ball, book, banana.
  2. Robot nói chậm: ba mẹ nói như robot “/d/ – /ɒ/ – /g/”, con đoán ra từ dog.
  3. Đổi một chữ: cat → hat → bat → bag. Mỗi lần đổi một chữ, con đọc từ mới.
  4. Đọc nhãn đồ vật: dán chữ ngắn như bed, cup, pen lên đồ thật, mỗi sáng con đọc một nhãn.
💡 Mẹo nhỏ

Hãy dạy âm của chữ, không phải tên chữ. Chữ b phát âm là /b/ (bờ ngắn), không phải “bi”. Đây là chỗ nhiều ba mẹ hay nhầm khi dạy con ở nhà.

Con đã sẵn sàng tự đọc tiếng Anh chưa?

Lớp Tiếng Anh thiếu nhi Cambridge tại KITA kết hợp phonics, đọc truyện và giao tiếp.

🎁 Cho con học thử miễn phí

Nguồn tham khảo

  1. Huo & Wang (2017), tổng hợp nghiên cứu về dạy phonics cho học sinh tiểu học học tiếng Anh như ngoại ngữ, Frontiers in Education: frontiersin.org
  2. Mousapour Negari, G. & Ghasemi, T. (2015). Spelling-based phonics instruction in an EFL context: ensani.ir
  3. Nghiên cứu về dạy phonics phân hóa cho trẻ học tiếng Anh như ngoại ngữ: GIST Journal
Zalo📞